Khi 50 tuổi, liệu tôi có mắc ung thư?

Ung thư là một nhóm các bệnh liên quan đến việc phân chia tế bào một cách vô tổ chức và những tế bào đó có khả năng xâm lấn những mô khác bằng cách phát triển trực tiếp vào mô lân cận hoặc di chuyển đến nơi xa (di căn). Đa phần nguyên do gây ra bệnh ung thư là do môi trường bên ngoài: do tác nhân vật lý, tác nhân hóa học, quá trình lão hóa, và lối sống làm tăng nguy cơ ung thư. Ngoài ra, còn có khoảng 10% là thuộc ung thư di truyền.

Một ví dụ điển hình nhất của ung thư di truyền là việc đoạn nhũ của nữ diễn viên Angelina Jolie. Mẹ cô – bà Marcheline Bertrand – qua đời năm 2007 ở tuổi 56 chính bởi căn bệnh này, dẫn đến quyết định đoạn nhũ của nữ diễn viên. Việc cắt bỏ các mô mang mầm bệnh sẽ giảm nguy cơ từ 87% xuống còn dưới 5%. Angelina Jolie chia sẻ: “Tôi muốn khuyến khích những người phụ nữ, đặc biệt nếu trong gia đình đã có người mắc bệnh ung thư, hãy tìm hiểu thông tin và tìm đến các chuyên gia y học – những người có thể giúp bạn vượt qua điều này, và hãy đưa ra quyết định đúng đắn của chính bạn”. (Đọc thêmĐối với ung thư di truyền, các đột biến cũng được di truyền từ đời trước sang thế hệ sau. Ở các trường hợp ung thư di truyền, tiến trình di truyền xảy ra bất thường mà không có khả năng bảo vệ chống lại sự phát triển bất thường của các dòng tế bào bệnh lý, khiến xảy ra rất sớm và có thể diễn tiến rất nhanh chóng.

Vì vậy, để trả lời câu hỏi tiêu đề: “Khi 50 tuổi, liệu tôi có bị ung thư?”. Rất có thể là có. Ung thư có thể xảy ra với bất kì ai, ở bất kì hoàn cảnh hay thời gian nào mà không có dấu hiệu báo trước cụ thể. Điều duy nhất chúng ta có thể làm là phòng ngừa, như ông bà ta có câu “phòng bệnh hơn chữa bệnh” chứ đưng để “mất trâu mới làm chuồng”. Dù là lọai nào thì vẫn đều có những cách để phòng ngừa ung thư và chúng ta đều có thể nắm lấy sức khỏe của bản thân và trở nên chủ động hơn trong ké hoạch phòng chống bệnh tật bằng một số cách bao gồm:

1.Tránh xa thuốc lá hoàn toàn

Làm ơn, đừng hút thuốc lá. Thuốc lá thật sự không làm bạn trở nên ngầu chút nào đâu. Ung thư phổi đang là loại ung thư gây chết nhiều nhất tại Mỹ, cũng như Việt Nam, và người hút thuốc có nguy cơ bị ung thư phổi cao gấp 20-30 lần so với người không hút. Không chỉ có nguy cơ ung thư phổi tăng cao, người hút thuốc có nguy cơ bị 18 loại ung thư khác cao hơn người không hút, bao gồm các ung thư thanh quản, bàng quang, cổ tử cung, dạ dày và đại tràng. Ngoài ra, sử dụng thuốc lá là nguyên nhân gây ra 22% số ca tử vong vì ung thư

Ngoài ra, khi hút thuốc, không chỉ bạn, mà những người xung quanh hít phải khói thuốc cũng sẽ tăng nguy cơ ung thư phổi. Vào năm 2004, tổ chúc y tế thế giới WTO đã kết luận rằng những người hút thuốc thụ động hoàn toàn có nguy cơ mắc ung thư, chứ không phải chỉ có những người phì phò trực tiếp với điếu thuốc.

Người hút thuốc có nguy cơ bị ung thư phổi cao gấp 20-30 lần so với người không hút

Người hút thuốc có nguy cơ bị ung thư phổi cao gấp 20-30 lần so với người không hút

Trẻ sơ sinh khi phải hút thuốc thụ động từ bố, mẹ, hoặc những người thân xung quanh có nguy cơ mắc các bệnh như hen suyễn, viêm phổi, và các biến chứng nghiêm trọng khác về đương hô hấp. Vì vậy, ĐỪNG hút thuốc vì không chỉ có bạn, mà những người xung quanh cũng có thể sẽ phải chịu kết cục đáng buồn mà không gia đình nào muốn trong khoảng thời gian 20 năm ngắn ngủi tiếp theo.

2. Đứng dậy, rời khỏi ghế, và đi dạo 

Đúng vậy. Bạn đã nghe cả đời mình rằng vận động có lợi ích rất lớn đối với sức khỏe nhưng bạn vẫn không làm. Có rất nhiều lý do để KHÔNG vận động: thời gian biểu không cho phép, không có dụng cụ phù hợp, không có động lực, khó khăn, hay đơn giản là chỉ vì bản thân không đủ “siêng”. Ít vận động thể chất là nguyên nhân của rất nhiều bệnh, trong đó có ung thư và tim mạch. Đối với một số cá nhân mắc các bệnh dẫn đến việc phải hạn chế vận động mạnh, một chuyến đi bộ nhẹ nhàng uanh công viên hoặc khu hang xóm gần nhà khoảng tầm 30 phút mỗi ngày là đã rất tốt cho cơ thể rồi. Hãy bắt đầu với những vận động nhẹ nhàng và ngắn thời gian rồi hẵng thay đổi sang các bài tập nâng cao và “mãnh liệt” hơn.

Ngoài ra, khi phải ngồi làm việc lâu, hãy đứng dậy duỗi người và đi lại cho giãn gân cốt mỗi một tiếng. Sức khỏe là của bạn, và bạn không bao giờ là “quá trẻ” để bắt đầu quan tâm đến nó. Nên vậy, ngay khi vừa nhận được công việc đầu tiên, dù bạn rất quyết tâm nỗ lực làm việc đến nỗi không thấy ngày mai, hãy cứ dứng daayjm rời khỏi ghế, và đi dạo một chút nhé.

3. Ăn uống có khoa học hơn

Bước này bao gồm việc han chế những thực phẩm giàu chất béo và đường. chất béo đã được nghiên cứu là có liên quan đến sự gia tăng nguy cơ của nhiều loại ung thư. Ngoài ra, bộ đôi này còn là nguyên nhân dẫn đến tăng cân và nguy cơ mắc bệnh các bệnh tim mạch, đột quỵ, huyết áp cao, tiểu đường, và cả ung thư. Rất nhiều các nghiên cứu đã được thực hiện để tìm mối liên hệ giữa xác suất bị ung thư với chỉ số cân nặng. Các kết quả đều lặp lại rằng tỷ lệ ung thư ở những người càng thừa cân thì càng cao. Tỷ lệ này cao nhất ở những người bị béo phì.

Thực phẩm tốt cho bệnh ung thư (Nguồn Healthxchange)

Thực phẩm tốt cho bệnh ung thư (Nguồn Healthxchange)

Tuy nhiên, việc nhịn ăn và để cân nặng rơi xuống mức báo động cũng không phải là biện pháp tốt. Bạn có thể kiểm tra chỉ số BMI của bản thân để biết mình đang ử mức nào: thừa cân hay thiếu cân. Theo lời khuyên của Bác sĩ Nelson, Giám đốc Trung tâm Ung thư Kimmel, thuộc Đại học Johns Hopkins, BMI của bạn càng gần 18.5 càng tốt, nhưng không nên dưới mức đó.

Một chế độ ăn uống khoa học cần đáp ứng đủ nguồn dinh dưỡng cần thiết để cơ thể có thể hoạt động một cách tốt nhất. Không thiếu chất, không thừa chất, đa dạng hóa thực đơn hằng ngày gồm nhiều chất xơ, ít thịt đỏ giúp giảm bớt nguy cơ ung thư, đặc biệt là ung thư đại trực tràng và ung thư tuyến tiền liệt. Và còn phải uống nhiều nước ngủ đủ giấc, và tránh căng thẳng nữa nhé.

4. Che chắn khỏi quả cầu lửa ngàn độ

Tia cực tím là tác nhân chính gây ung thư da, và tia cực tím có trong ánh nắng mặt trời. Việc đơn giản nhất để phòng tránh là bôi kem chống nắng và hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, nhất là từ khoảng 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Diễn viên Hugh Jackman phát hiện bản thân bị ung thư da chỉ từ một vêt nhỏ xuát hiện trên mũi và mặc dù tình trạng không nghiêm trọng, đốm nhỏ ấy đã khiến anh trải qua 5 cuộc tiểu phẫu loại bỏ tế bào ung thư.

Phòng ngừa ung thư da bằng cách thoa kem chống nắng và tránh tia UV trực tiếp

Phòng ngừa ung thư da bằng cách thoa kem chống nắng và tránh tia UV trực tiếp

Từ đó, nam diễn viên người Úc luôn kêu gọi mọi người phải đi kiểm tra định kì và đặc biệt là luôn phải bôi kem chống nắng. Anh chia sẻ: “Tôi là một người cha và tôi muốn các con mình – cũng như tất cả trẻ em thực sự được bảo vệ khỏi nguy cơ mắc phải ung thư da, đây là điều đơn giản mà ai cũng có thể làm.” (Đọc thêm)

Vậy nên, hãy bảo vệ làn da của mình khỏi tia UV bằng cách đơn giản là thoa kem chống nắng và che chắn bản thân khi ra ngoài. Nhất là đối với nam giới. Đừng sỉ diện vì nghĩ kem chống nắng chỉ dành cho phái nữ. Sức khỏe là của chung và chúng ta đều nên quan tâm bảo vệ nó.

5. Ung thư di truyền: Đã có thành viên nào từng mắc ung thư?

Ung thư có yếu tố di truyền. Ví dụ, nếu trong gia đình bạn có ai đó bị ung thư vú, thì bạn (phụ nữ) cũng có nguy cơ bị ung thư vú cao hơn những người bình thường. Hiện nay có 12 loại ung thư có nguy cơ di truyền cao. Trong đó, đột biến gen di truyền cao nhất là ung thư buồng trứng (19%), tiếp theo đó là ung thư dạ dày (11%) và ung thư vú (9%). 4 loại ung thư có đột biến di truyền 8% là ung thư tuyến tiền liệt, đầu và cổ, thần kinh đệm và phổi 1. Ung thư nội mạc tử cung và ung thư phổi 2 cả hai đều có 7% trong khi u nguyên bào đệm và bệnh bạch cầu tủy cấp có 4%. (nguồn VIMEC).

Một số dấu hiệu nguy cơ ung thư di truyền

Một số dấu hiệu nguy cơ ung thư di truyền

Việc cân nhắc xét nghiệm tầm soát ung thư di truyền nếu trong tiền sử gia đình có người mắc bệnh ung thư là điều cần thiết. Hiện nay, xét nghiệm sàng lọc ung thư công nghệ gen đang ngày càng được ưa chuộng bởi sự tiện lợi và xác suất chính xác cao. Điều tiện nhất là gia đình không phải bay sang Singapore, Malaysia, Nhật Bản, Mỹ, Thái Lan để thực hiện tầm soát ung thư di truyền nữa vì xét nghiệm đã có mặt ở Việt Nam tại các trung tâm y tế uy tín.

6. Phòng ngừa ung thư bằng việc khám sức khỏe định kỳ

Ngoài việc khám kiểm tra sức khỏe tổng quát, bạn cần phải nói rõ với bác sỹ về nhu cầu tầm soát ung thư của bản thân để được tư vấn thực hiện những xét nghiệm phù hợp nhất. Đồng thời, ban cũng nên kiểm tra xem bản thân đã tiêm ngừa tiêm ngừa virus HPV và virus HB và các bệnh khác. Phòng bệnh luôn hơn chữa bệnh và để có kế hoạch tốt nhất cho sức khỏe bản thân và gia đình, hãy hỏi bác sỹ tất cả những gì bạn đang thắc mắc. Hoặc nếu cảm thấy bác sỹ quá bận rộn, bạn luôn có thể hỏi xin thông tin các dịch vụ tư vấn để có được sự hỗ trợ tốt nhất.