Phân Loại Ung Thư: Các Loại Ung Thư Chính Thường Gặp

Các loại ung thư thường gặp

Cơ thể chúng ta được tạo thành từ hàng tỷ tế bào nhỏ đến mức chỉ có thể nhìn thấy chúng dưới kính hiển vi. Các tế bào nhóm lại với nhau để tạo thành các mô và cơ quan của cơ thể. Về bản chất, các tế bào trong cơ thể đều giống nhau, tuy nhiên chúng lại cấu thành các bộ phận và cơ quan có nhiệm vụ làm những chức năng khác nhau trong cơ thể. Ví dụ, cơ quan thần kinh và cơ bắp làm những nhiệm vụ khác nhau, vì vậy các tế bào tương ứng của từng bộ phận cũng có cấu trúc khác nhau.

Các tế bào cấu thành các bộ phận và cơ quan có nhiệm vụ làm những chức năng khác nhau trong cơ thể. các loại ung thư, phân loại ung thư

Các tế bào cấu thành các bộ phận và cơ quan có nhiệm vụ làm những chức năng khác nhau trong cơ thể.

Ung thư bắt đầu khi các tế bào không còn nghe theo sự chỉ dẫn của gen và sinh sôi hoặc thực hiện các chức năng một cách mất kiểm soát dẫn đến phát sinh các loại ung thư. Chúng ta có thể phân loại ung thư theo loại tế bào khởi nguồn của chúng, bao gồm 5 loại chính:

  • Ung thư biểu mô – ung thư bắt đầu ở da hoặc trong các mô có cấu trúc đường thẳng hoặc các mô bao phủ các tế bào nội tạng. Ung thư biểu mô bao gồm một số loại ung thư phụ khác nhau như ung thư tuyến, ung thư biểu mô tế bào đáy, ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp.
  • Ung thư mô liên kết sarcoma – các loại ung thư phần mềm hoặc ung thư bắt đầu ở các mô liên kết hoặc hỗ trợ các bộ phận khác nhau trong cơ thể như xương, sụn, mỡ, cơ hoặc mạch máu.
  • Ung thư máu hay bệnh bạch cầu – loại ung thư bắt đầu trong các tế bào có chức năng tạo máu như tủy xương. Ung thư xảy ra khi các tế bào này tạo ra các tế bào máu bất thường trong cơ thể.
  • Ung thư hạch và u tủy – là loại ung thư bắt đầu trong các tế bào của hệ miễn dịch.
  • Ung thư não và tủy sống – hay còn được gọi là ung thư hệ thần kinh trung ương xảy ra ở não hoặc do các loại ung thư từ các bộ phận khác di căn tới.

Ngoài ra, ung thư  còn có thể được phân loại theo vị trí xuất hiện của các tế bào ung thư trong cơ thể, chẳng hạn như ung thư vú hoặc ung thư phổi.

1. Ung thư biểu mô

Ung thư biểu mô bắt đầu ở các tế bào biểu mô bên ngoài và bên trong của cơ thể như tế bào da hoặc các tế bào có nhiệm vụ sắp xếp kết nối và hỗ trợ các cơ quan bên trong cơ thể, chẳng hạn như các tế bào bao bọc các cơ quan của hệ thống tiêu hóa. Ngoài ra, tế bào biểu mô còn xuất hiện tại các khoang của cơ thể, như bên trong khoang ngực và khoang bụng.

Ung thư biểu mô là loại ung thư phổ biến nhất, chiếm khoảng 85 trong số 100 ca ung thư (85%) ở Anh. Đối với ung thư biểu mô tại chỗ, tỷ lệ chữa khỏi có thể lên tới 100% nếu tổn thương có thể được loại bỏ bằng phẫu thuật, phương pháp áp lạnh, cắt đốt bằng laser hoặc các phương pháp điều trị khác. Có nhiều loại tế bào biểu mô khác nhau vì vậy chúng có thể phát triển thành nhiều loại ung thư biểu mô khác nhau,  bao gồm một số loại phổ biến như:

  • Ung thư biểu mô tế bào vảy bắt đầu ở các tế bào vảy. Đây là những tế bào phủ bề mặt phẳng, được tìm thấy tại các vị trí như da hoặc niêm mạc cổ họng hoặc ống dẫn thực phẩm (thực quản). Loại ung thư này thường xuất hiện trên khu vực tiếp xúc tia cực tím trong  ánh nắng  mặt trời của cơ thể như mặt, tai, cổ, môi, và lưng bàn tay. Ung thư biểu mô tế bào vảy cũng có thể phát triển trong những vết sẹo hay các vết loét da mãn tính ở những vùng khác của da trong cơ thể.
  • Ung thư biểu mô tuyến ở dạ dày bắt đầu tại các tế bào tuyến, hay còn được gọi là các tế bào biểu mô ở dạ dày. Đây là dạng u biểu mô ác tính, bắt nguồn từ tế bào biểu mô tuyến ở niêm mạc dạ dày. Ung thư dạ dày đa số thuộc vào loại ung thư biểu mô tuyến (90%).
  • Ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp là ung thư xảy ra ở các tế bào có khả năng co dãn cũng với các cơ quan trong cơ thể. Chúng còn được gọi là các biểu mô chuyển tiếp (ví dụ: lớp lót của bàng quang). Ung thư khởi phát trong các tế bào này được gọi là ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp. Loại ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp thường được thấy là ung thư bàng quang.
  • Ung thư biểu mô tế bào đáy là loại ung thư khởi phát trong lớp các tế bào nằm ở tầng sâu nhất của da. Ung thư biểu mô tế bào đáy phát triển rất chậm và thường phát triển ở những nơi trên cơ thể có tiếp xúc ánh sáng mặt trời và các tác nhân nguy hại nhiều nhất như cổ và mặt. Đây là dạng phổ biến của ung thư da và thường không có triệu chứng cụ thể. Người bệnh có thể bị chảy máu, đóng vảy hoặc ngứa ở vùng nhiễm khuẩn.

2. Ung thư mô liên kết (Sarcomas) 

Sarcomas bắt đầu tại các mô liên kết có chức năng hỗ trợ của cơ thể. Đây là các mô giúp giữ cho cơ thể có thể thành hình và đứng vững, bao gồm xương, sụn, gân và mô xơ.

Tế bào Sarcomas (Nguồn: Wikipedia)

Tế bào Sarcomas (Nguồn: Wikipedia)

Ung thư các khối u của mô liên kết (sarcomas) ít phổ biến hơn ung thư biểu mô và thường được nhóm thành 2 loại chính:

  • Ung thư xương (osteosarcoma) xảy ra tại các tế bào xương trong cơ thể
  • Ung thư mô mềm (sarcoma mô mềm) xảy ra tại các tế bào sụn có tên khoa học là rhabdomyosarcoma hoặc leiomyosarcoma hoặc tại cơ bắp (chondrosarcoma) của cơ thể.

Các loại ung thư mô liên kết chiếm chưa đến 1 trong mỗi 100 bệnh ung thư (1%) được chẩn đoán mỗi năm.

3. Ung thư hạch bạch huyết (U lympho và u tủy) 

U lympho và u tủy là dạng ung thư xảy ra ở hệ bạch huyết. Đây là một hệ thống ống và tuyến có chức năng lọc các chất dịch trong.

  • U tế bào lympho bắt đầu từ các tế bào trong hệ bạch huyết. Các tế bào lympho còn đóng vai trò quan trọng trong việc chống nhiễm trùng và giữ gìn sức đề kháng của cơ thể chống lại bệnh tật. Bởi vì hệ thống bạch huyết này chạy khắp cơ thể, đặc biệt là ở cổ, nách, háng, trên tim, xung quanh các mạch máu lớn trong bụng. ung thư hạch bạch huyết có thể xảy ra ở bất cứ vị trí nào. Quá trình phát triển ung thư bắt đầu khi một số các tế bào máu trắng (lymphocytes) ở hệ thống bạch huyết phân chia bất thường và không chết đi khi bị hư hỏng như các tế bào bình thường khác. Những tế bào này bắt đầu sinh sản trước khi đến giai đoạn trưởng thành và vì thể các tế bào cũ và cả những tế bào mới được tạo thành mất đi  khả năng giúp cơ thể chống nhiễm trùng. Các tế bào lympho bất thường tiếp tục tích tụ trong các hạch bạch huyết hoặc những nơi khác như tủy xương hoặc lá lách và dần phát triển thành các khối u.
Tế bào lympho

Tế bào lympho (Nguồn: Wikipedia)

  • U tủy hay ung thư tủy (Myeloma) là một loại ung thư bắt đầu từ những sai sót tại các tế bào plasma. Tế bào plasma là một loại tế bào máu trắng được tạo ra trong tủy xương giúp tạo ra các kháng thể (globulin) miễn dịch, giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng. Ung thư tủy xảy ra khi các tế bào plasma bắt đầu hoạt động bất thường: chúng nhân lên không kiểm soát và chỉ tạo ra một loại kháng thể duy nhất cho cơ thể và loại kháng thể này còn không có chức năng chống nhiễm trùng. Ung thư tủy chiếm khoảng 1 trong số 100 ca ung thư (1%) ở Anh.
Tế bào Myeloma

Tế bào Myeloma (Nguồn: Wikipedia)

4. Ung thư não và tủy sống

Ung thư có thể xảy ra với các tế bào của não hoặc tủy sống. Não là cơ quan kiểm soát mọi hoạt động của cơ thể bằng cách gửi các thông điệp điện dọc theo các dây thần kinh. Hệ thống các dây thần kinh xuất phát từ não và và kết hợp với nhau trong cơ thể để tạo thành dây thần kinh cột sống (hay tủy sống) có nhiệm vụ  tiếp nhận và truyền lại thông tin từ cơ thể về đến não. Não và tủy sống tạo thành hệ thần kinh trung ương. Não được tạo thành từ hàng tỷ tế bào thần kinh hay còn được gọi là các nơ ron thần kinh (neurons). Trên các tế bào thần kinh là các tế bào mô liên kết đặc biệt gọi là tế bào thần kinh hỗ trợ. Ung thư não là sự tăng trưởng của khối u ác tính bên trong não.

Ung thư não được chia làm 2 dạng: ung thư não bộ nguyên phát nguyên nhân xuất phát từ não, hoặc ung thư não bộ thứ cấp phát sinh do một phần khác của cơ thể lây lan đến não. Các loại ung thư não nguyên phát phát triển từ các tế bào thần kinh đệm và có tên gọi là u thần kinh đệm bao gồm u tế bào sao, u nguyên bào thần kinh đệm, u thần kinh đệm ít nhánh, u màng não thất, và u nguyên bào tủy.

Một số khối u bắt đầu trong não hoặc tủy sống phát triển rất chậm và không phát tác thành các khối u ác tính, được gọi là u lành tính. Một số trường hợp khác rơi vào dạng ung thư ác tính khi khối u có khả năng phát triển và lây lan. Các loại ung thư não thứu cấp thường xảy ra do các loại ung thư như ung thư vú, phổi, thận, đại tràng, và khối u ác tính ở da di căn và hình thành ung thư não. Ung thư não chiếm khoảng 3 trong số 100 ca ung thư (3%) ở Anh. Đây là bệnh không có cách phòng ngừa và thường được chữa trị khỏi nếu phát hiện sớm.