Ốm Nghén? Một Số Cách Giúp Mẹ Cảm Thấy Dễ Chịu Hơn

Ốm nghén là hiện tượng thường gặp ở phụ nữ mang thai, khiến các mẹ cảm thấy mệt mỏi. Triệu chứng thường gặp nhất trong giai đoạn ốm nghén là buồn nôn. Tuy đây là hiện tượng hết sức bình thường trong giai đoạn mang thai, thai phụ có thể cảm thấy cực kỳ khó chịu. Sau đây là một số cách giúp phụ nữ thường bị ốm nghén cảm thấy dễ chịu hơn để có thể tận hưởng thai kỳ của mình một cách trọn vẹn nhất.

Ốm nghén là gì?

Ốm nghén bao gồm các triệu chứng thường gặp như buồn nôn dẫn đến nôn mửa hoặc chỉ đơn giản là buồn nôn mà không có nôn mửa. Các cơn buồn nôn thường bắt đầu vào tuần thứ 8 hoặc thứ 12 nhưng cũng có thể bắt đầu sớm hơn vào khoảng tuần thứ 4 hoặc thứ 6 của thai kỳ. Một số đặc điểm của ốm nghén bao gồm:

  • Triệu chứng có thể xảy ra vào bất cứ lúc nào trong ngày. Một số phụ nữ gặp những cơn buồn nôn và khó chịu vào buổi sáng trong khi số khác thường chịu những triệu chứng này vào ban đêm.
  • Nguyên nhân chính xác gây ra các triệu chứng ốm nghén hiện vẫn chưa được xác định chính xác.
  • Dù ốm nghén khiến thai phụ cảm thấy vô cùng mệt mỏi và khó chịu, vẫn có một số biện pháp giúp khắc phục các triệu chứng ngay tại nhà.
  • Không ai muốn bắt đầu ngày mới bằng những cơn buồn nôn đến mệt cả người nhưng ốm nghén vào buổi sáng có thể là dấu hiệu cho thấy thai phụ đang trải qua một thai kỳ khỏe mạnh.
  • Đôi khi mới cảm thấy buồn nôn hoặc nôn mửa rất ít cũng được gọi là ốm nghén.

Hầu hết các phụ nữ mang thai cảm thấy triệu chứng ốm nghén giảm đi sau tuần thứ 12 của thai kỳ. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào thể trạng của từng người. Đối với một số ít không may, các triệu chứng buồn nôn khó chịu có thể kéo dài trong suốt thai kỳ.

Ốm nghén là hiện tượng bình thường trong thai kỳ và có thể gây ra khó chịu cho thai phụ

Ốm nghén là hiện tượng bình thường trong thai kỳ và có thể gây ra khó chịu cho thai phụ

Ốm nghén có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của thai phụ. Người thân nên hỗ trợ và giúp đỡ họ thật nhiều để vượt qua những khó khăn trong giai đoạn này.

Ai dễ bị ốm nghén hơn?

Bất kỳ phụ nữ nào đang mang thai đều trải qua giai đoạn ốm nghén. Tuy nhiên, rủi ro và triệu chứng sẽ nặng hơn nếu:

  • Thai phụ trước khi mang thai đã dễ cảm thấy buồn nôn khi đi tàu xe, khi ngửi thấy những mùi khó chịu, khi dùng thuốc tránh thai, hoặc thường bị đau nửa đầu trước khi mang thai
  • Người mẹ đã từng bị ốm nghén trong những lần mang thai trước đây
  • Tiểu đường thai kỳ hoặc mắc tình trạng cường giáp (tuyến giáp hoạt động mạnh hơn bình thường)
  • Phụ nữ mang thai đôi hoặc đa thai thay vì thai đơn

Ốm nghén nặng (hyperemesis gravidarum) là gì?

Nôn nghén, hay ốm nghén nặng (hyperemesis gravidarum) là một biến chứng hiếm gặp nhưng có thể gây ra các rủi ro về sức khỏe nghiêm trọng cho mẹ và bé. Đây là trường hợp nghén cận ngày sinh hoặc nghén suốt thai kỳ khiến cơ thể thai phụ không có đủ nước và dinh dưỡng. Nôn nghén được cho là ảnh hưởng đến khoảng 1-2% phụ nữ mang thai. Đối với các trường hợp ốm nghén nghiêm trọng sau đây, thai phụ nên đến khám bác sĩ ngay:

  • Buồn nôn hoặc nôn mửa nhiều hơn mức thai phụ có thể chịu được
  • Đi tiểu dắt và nước tiểu có màu tối
  • Nhức đầu và cảm thấy chóng mặt khi đứng dậy. Trong trường hợp nặng, thai phụ có thể bất tỉnh khi cố đứng dậy.
  • Tim đập nhanh bất thường
  • Nôn ra máu

Một nghiên cứu của Ase Vikanes thuộc trường Đại học y tế cộng đồng Nauy cho rằng ốm nghén nặng là do di truyền. Kết luận từ dữ liệu phân tích trên 2,300,000 người tại Nauy cho thấy những bà mẹ mắc chứng này trong thời gian mang thai thì phần lớn con gái họ cũng có các biểu hiện tương tự. Các biến chứng nghiêm trọng của ốm nghén nặng bao gồm:

  • Không thể tiếp nhận chất dinh dưỡng từ thức ăn và nước vì nôn mửa nhiều và liên tục dẫn đến nguy cơ mất nước và sụt cân nghiêm trọng
  • Chứng giảm kali huyết hay hạ kali máu (Hypokalemia) khiến cơ thể không giữ được lượng kali đủ để duy trì hoạt động bình thường, và có thể dẫn đến tử vong
  • Mất cân đối lượng axit và kiềm trong cơ thể (Alkalosis) khiến hệ thống máu, hệ bài tiết, hệ hô hấp không hoạt động bình thường

Phụ nữ có những triệu chứng nghiêm trọng trên nên tìm đến bác sĩ ngay lập tức.

Khắc phục ốm nghén tại nhà

Thai phụ có thể trao đổi với bác sĩ của mình về những triệu chứng ốm nghén trong các đợt kiểm tra sức khỏe sinh sản. Bác sĩ sẽ lưu tâm và đưa ra những liệu pháp giúp mẹ cảm thấy thoải mái hơn. Tuy nhiên, có một số cách mà phụ nữ mang thai có thể tự làm để giảm bớt các triệu chứng khó chịu của quá trình ốm nghén.

1. Nghỉ ngơi

Chỉ việc mang thai thôi đã là một trải nghiệm vô cùng mệt mỏi cho thai phụ, nào là những thay đổi bất ngờ về mặt cảm xúc và cơ thể, nào là hàng loạt các lần sàng lọc trước sinh, những đợt kiểm tra thai sản định kỳ, rồi còn cả sàng lọc sau sinh em bé. Phụ nữ mang thai phải chịu nhiều áp lực và có thể sẽ dẫn đến tình trạng căng thẳng và mệt mỏi. Vì vậy, loại bỏ căng thẳng, ví dụ như thực hiện sàng lọc trước sinh để đảm bảo em bé được sinh ra với một bộ gen khỏe mạnh và không có cơ nguy mắc các dị tật bẩm sinh, có thể giúp mẹ thư thái hơn về mặt tâm lý. Sử dụng tinh dầu hoa oải hương cũng có thể giúp thai phụ ngủ dễ hơn. Tinh dầu bạc hà có thể tạo cảm giác dễ chịu, thanh mát và giảm những cơn buồn nôn cho mẹ.

Nghỉ ngơi là cách tốt nhất để làm dịu đi những cơn ốm nghén

Nghỉ ngơi là cách tốt nhất để làm dịu đi những cơn ốm nghén

Đối với một số khác, dù đang mang thai vẫn mạnh mẽ làm việc học tập. Đây là việc đáng tuyên dương nhưng nói gì đi chăng nữa, thai phụ vẫn nên được nghỉ ngơi nhiều. Một cơ thể mệt mỏi có thể làm các cơn buồn nôn trở nên tệ hơn. Nếu cảm thấy không thể ngồi yên một chỗ cả ngày, thai phụ có thể cân nhắc việc tập thể dục nhẹ nhàng để giãn gân cốt và căng thẳng. Tuy nhiên, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn mức độ cũng như loại vận động thích hợp.

2. Cung cấp đủ nước

Thai phụ nên thường xuyên cung cấp đủ nước cho cơ thể nhiều lần trong ngày với định lượng ít thay vì uống thật nhiều nước trong một lúc. Ngậm đá viên được đông từ nước lọc hoặc nước ép trái cây à một cách khá thú vị có thể giúp thai phụ có đủ nước và làm dịu đi những cơn buồn nôn và ói mửa.

3. Dinh dưỡng

Trong quá trình mang thai, mẹ nên ăn nhiều bữa với khẩu phần ăn nhỏ, đặc biệt là với các món ăn chứa nhiều nhiều tinh bột như bánh mì, cơm vì dễ gây no bụng. Các loại thực phẩm khô và hơi mặn, như bánh quy sẽ dễ chịu hơn cho phụ nữ mang thai so với các món cay và ngọt.

Nhiệt độ của món ăn cũng rất quan trọng. Món ăn nên được để nguội vì sẽ tránh bị dậy mùi, khiến thai phụ cảm thấy khó chịu và dễ dẫn đến buồn nôn hơn. Bạc hà hoặc chanh cũng có thể giúp thai phụ cảm thấy dễ chịu hơn khi bị ốm nghén vì bộ đôi này giúp giữ nồng độ pH trong dạ dày ở mức độ ổn định. Ngoài ra, thai phụ cần tránh ăn các thức ăn chiên ngập dầu hoặc được ướp với nhiều loại gia vị nồng vì chúng có thể sẽ gây khó chịu cho thính giác và làm những cơn buồn nôn tệ hơn.

4. Bụng đói và bụng no?

Phụ nữ mang thai cần ăn đủ chất dinh dưỡng cho cả mẹ và con. Điều này không có nghĩa là ăn thật no và cũng không có nghĩa là phụ nữ mang thai nên để bụng quá trống. Ăn nhiều lần với khẩu phần nhỏ, không nên ăn cố hoặc để quá đói vì cả hai trường hợp đều sẽ làm những cơn ốm nghén trở nên tệ hơn. Nên ăn khi vừa chớm đói và ngừng khi cảm thấy no vừa tới để luôn ở trạng thái lưng bụng. Đối với trường hợp ốm nghén vào buổi sáng, hãy tự thưởng cho mình một chiếc bánh quy lạt vào lúc thức dậy để làm dịu cơn buồn nôn.

5. Tránh các tác nhân kích thích buồn nôn

Mỗi phụ nữ mang thai sẽ có những trải nghiệm khác nhau về tác nhân gây nên những cơn buồn nôn. Có người sẽ cảm thấy khó chịu khi ngửi mùi đồ ăn cay, có người không chịu được nhiệt độ quá lạnh hoặc quá nóng. Sẽ không mất quá nhiều thời gian trong thai kỳ để thai phụ xác định được các tác nhân gây buồn nôn. Cách tốt nhất là tránh chúng để kiểm soát những cơn ốm nghén.

6. Trị ốm nghén trong dân gian?

Các bà các chị có những cách dân gian truyền miệng nhau từ thuở xa xưa để trị ốm nghén. Một trong những cách thường gặp nhất là trong ăn uống. Các sự kết hợp như nước mía với gừng tươi hâm nóng hay dùng chanh tươi pha chút mật ong thường được các mẹ rỉ tai nhau trên các diễn đàn. Với một số trường hợp những cách này có thể mang lại hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, cơ địa của mỗi thai phụ là khác nhau. Vì vậy, cần lưu ý tìm hiểu và tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi thực hiện theo bất kỳ phương pháp nào.

7. Điều trị ốm nghén bằng thuốc

Nếu các triệu chứng ốm nghén không thuyên giảm và ngày càng trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng tới sinh hoạt của thai phụ mặc dù đã thử các biện pháp tự chăm sóc, mẹ nên đề cập với bác sĩ trong lần khám gần nhất. Các bác sĩ có thể sẽ chỉ định một số thuốc chống nôn an toàn trong khi mang thai để giảm các triệu chứng ốm nghén.

8. Khám sức khỏe sinh sản đúng định kỳ

Tuy ốm nghén là hiện tượng tự nhiên và có thể là dấu hiệu của một thai kỳ khỏe mạnh, thai phụ vẫn phải tuân thủ theo lịch khám và thực hiện các xét nghiệm sinh sản theo dặn dò của bác sĩ. Một em bé khỏe mạnh cũng giúp mẹ dễ chịu hơn trong quá trình mang thai.

Ốm nghén là một trải nghiệm tuyệt vời

Các em bé trong bụng mẹ dễ bị tổn thương nhất với các độc tố từ tuần thứ 6 đến tuần thứ 16. Lúc này, khả năng chống lại các độc tố nhờ các enzyme giải độc từ gan chưa phát triển hoàn chỉnh. Một lượng rất nhỏ độc tố có thể ảnh hưởng nguy hại đến sức khỏe thai nhi. Kỳ lạ thay là trong khoảng thời gian này, mẹ cũng thường bị những cơn ốm nghén hành hạ.

Ngay từ khi còn trong bụng, bé đã luôn được mẹ bảo vệ thật kĩ qua những cơn ốm nghén

Ngay từ khi còn trong bụng, bé đã luôn được mẹ bảo vệ thật kĩ qua những cơn ốm nghén

Một số chuyên gia cho rằng ốm nghén có thể là một cơ chế bảo vệ ngầm, giúp các bà mẹ mang thai và em bé khỏi ngộ độc thực phẩm. Nếu thai phụ bị ốm nghén và không muốn ăn, các món thực phẩm đó có thể có vấn đề về chất lượng hoặc đã bị ôi thiu. Dù khó chịu nhưng đây cũng có thể coi là cách mẹ bảo vệ bé ngay từ những ngày đầu tiên, vì mẹ luôn mong bé có được sự khởi đầu vững chắc nhất.

Nguồn tổng hợp